12 Oca 2015

Çocuk Eğitiminde Doğru Bilinen Yanlışlar -Adem GÜNEŞ (Kitap Özeti)



Bu kitapta Pedagog Adem GÜNEŞ ,çocuğun anne karnında başlayan yaşam serüvenini ergenlik sonuna kadar ele alıyor,çocuk eğitimine dair ''doğru bilinen yanlışları''gözler önüne seriyor.Ben kitabın anlatım tarzını ve sadeliğini çok sevdim.Bilmediğim ya da bilip de uygulamakta zorlandığım hususlara artık daha çok dikkat eder oldum.Aslında çocuk eğitimini zorlaştıran ,karmaşık hale getiren biziz,çocuklar kadar basit düşünebilsek ve onlarla empati kurabilsek ,bütün meseleyi çözeceğiz.

Adem Güneş'i takip edenler bilirler.O, çocuğun ne cezayla ne de ödülle mükafatlandırılmasının doğru olmadığını,hoşgörüyle çocugun dostluğunu kazanmamız gerektiğini söyler.

Kitap birçok başlıktan oluşuyor.Kısaca tüm başlıklara bir göz atalım.
  • Embriyo Psikolojisi:Anne karnındaki bebeğin fiziksel görünümü gibi psikolojik ve ruhi gelişiminin de temelleri atılır.
  • Anne-Çocuk arasındaki Sır:İlk saatler hem anne için hem de bebek için çok önemli ve anne-bebek arasındaki uyumun gerçekleşmesini sağlayan en önemli halkalardan biri ''doğum''dur.
  • Anne Sütü Gereksiz mi?:İlk altı aydan sonra anne sütünün besleyiciliği azalıyor''demek , anneye ve bebeğe yapılabilecek en büyük haksızlıktır çünkü teknolojinin bütün imkanlarına rağmen anne sütünün taklit edilebilmesi imkansızdır.
  • Çocuk ihtiyaç duydugu an sevgi alabilmeli:Çocuklar özellikle ilk dört yaş anneye muhtaçtır.Korktugunda,sevindiğinde,acıktıgında ,susadığında annesini yanında görmek ister.
           Çocugun her an yanında olan,ihtiyaçlarını gideren,onu rahatlatan kişiye duygusal yakın denir.Bu kişi annesi olmayabilir.Yani çocugun duygusal gelişimi için anne çalışıyorsa,emziren bir bakıcı aranabilir.
Çocukların ilk dört yıldaki ihtiyacı sosyalleşmek değil,bir duygusal yakına baglanmaktır.Bu yüzden zorunlu durumlarda çocuk ilk dört yıl kreşe değil büyükanne ya da bakıcı ile büyütülmelidir.

Dört yaşından sonra çocukta çevreye bağlanma isteği olusur.Buna da aidiyet denir.Aslında sadece bu konuyla ilgili yazılmış bir kitabı da var Adem Hoca'nın.

  • O yüzden bazıları ''Şıpsevdi'':Çocuk özellikle ilk yedi yılda anne sevgisini doyarak aldıysa,hayatının geri kalanında da emin adımlarla ilerleyebilir.Bunun tam tersi durumda ise çocuk yetişkinlik yıllarında ''sevme engelli''olabilir.
  • İlgisiz Çocuk Sendromu:İlgisiz çocuk sendromu sadece bakıcılara emanet edilen çocuklar da değil,annesi yanında oldugu halde gereken ilgiyi görmeyen çocuklarda da gözlenebilir.Bu çocukların ortak özelliği ise çok fazla televizyon izlemeleridir.
  • ''Evlatkolik''Anne-Babalar:Aşırı koruma hissiyle çcuklarına yönelen anne babalar,onlara iyilik yaptıklarını düşünseler de çocuklarına zarar verip,onları başkalarına bağımlı hale getirirler.
  • Pembe Babalar,Hırçın Anneler:Uygun bir aile yapısında anne şefkat ve sevgiyi,baba ise otoriteyi emsil eder.Ama günümüzde anne çok şefkatli ve sevgi doluysa onu pasif olarak degerlendirebiliyorlar.Anne de tabiri caizse gaza gelip otoriter olmaya çalışıyor yani babanın rolinü almaya çalışıyor.Böylece ortaya şiddet çıkıyor.
  • ''Arkadaş''değil,''Baba''gibi baba:Bir babanın görevi evladıyla arkadaş olmak değil,onun çevresiyle arkadaşlık kurabilecek kabiliyetlerini geliştirmektir.Çocuklar babalarını yanlarında arkadas gibi değil baba gibi hissettiklerinde rahatlarlar.
          Baba yokluğuyla büyüyen kız çocuklarında görülen en yaygın davranış bozuklugu sıgınma ihtiyacındaki doyumsuzluktur.

  • Çocuk eğitimiyle Çocuk terbiyesi aynı mıdır?:Aileler bu iki kavramı birbirine çok karıştırır.Çocugun degerler eğitimi alarak yetiştirilmesine çocuk terbiyesi denir.Diğeri yani çocuk eğitimi ise çocuga herhangi bir konuda bilgi,tecrübe ya da beceri kazandırılmasıdır.
  • Tanımadan ''Çocuk terbiyesi''olmaz:Çocuklar birbirinden çok farklıdır,kardeşler bile apayrıdır.Bazen çocuklar keşfedilmedikleri için aptal muamelesi görebiliyorlar.tıpkı Einstein gibi,ama çoğu onun kadar şanslı olmuyor.
          Çocuk sadece başaramadığı alanlarda değil ,başardığı alanlarda da desteklenmelidir.Çğumuz bunun tam tersini yaparız,nasılsa o konuda iyi deyip,başaramadıklarına yöneliriz.
  • Akıllı Uslu Çocuk ,Terbiyeli Çocuk mudur?:Her söylenene ''evet''diyen çocuk yoktur,sadece yanlış eğitilmiş çocuk vardır.Çünkü çocuk delidir,ne kural bilir,ne kaide...          
  • Çocuğun Çocuk oldugunu unutmayın:Çocuklar çevrelerine bizden çok daha farklı bir gözle bakarlar,bizim tehlikeli olarak gördüğümüz şey,ona keşfedilmesi gereken bir eşya olarak görünebilir.Çocuk deneyimlemeden sürekli onu uyararak çevresini keşfetmesini engellersek,bu çocuklar hayatlrında hep tecrübe eksikliği yaşarlar.Yani bilgiyle hayatı tanıyanlar hayatı yaşayarak tanıyanlara göre daha tecrübesiz ve istikametsizdirler.
  • Çocuk için Oyun Önemli bir ''İş''tir:Oyun çocugun dünyasında büyülü bir masal ülkesi gibidir.Bizim göremediğimiz nesneler,duyamadığımız çeşitli sesler vardır orada.
          Çocukla oynamayı kabul ettiyseniz ,onun kurallarına uymanız gerekir.Modaya değil de çocuga uygun oyuncaklar alınmalıdır.(Kitapta ay gelişimine göre çocuga nasıl bir oyuncak alınması gerektiği hakkında da bilgiler var.)
  • Asıl Tehlike Oyuncak Silah Değildir:Çocugun oyuncak silahına ruh verecek bir kahraman yoksa,çocuk için silahın pek bir anlamı yoktur.Bu yüzden dikkat edilmesi gereken husus,çocuklar silahla hangi kahramanı bütünleştirmiştir.
  • Sanal Oyunlar Şiddete Yönlendiriyor:Sanal oyunlar psikolojik bir altyapıyla hazırlanıyor,bu yüzden oynayanlarda bağımlılık yapıyor,onları şiddet makinasına bile çevirebiliyor.
  • Sanal Yolla Ruhsal Hastalık Bulaşıyor:Psikolojik probleri olan kişiler internet üzerinden tanıştıkları diğer kişilere kendi problemlerini bulaştırabilirler.İnternetin tuzaklarına düşmemek için anne ve babaların yapmaları gerekenler anlatılıyor.
  • Çocugunuzun Öfkesini Söndürmeyin:Öfke her zaman sandıgımız kadar kötü değildir.İnsana musallat olabilecek birçok fenalığı yok etmeye yarayan bir kalkandır.
          Tacize ugrayan çocukların tacizden kurtulamamasının en önemli sebeplerinden biri çocugun öfke duygusunu kullanamamasıdır.Bu çocukların psikolojik ve duygusal yönden baskı altında tutuldukları,öfke refleslerini kulanamadıkları görülmüştür.
  • Yalan ,Vicdan Zehirlenmesidir:İlk zamanlar üzerindeki baskıdan kurtulmak için yalan söyleyen çocuk,daha sonra bunun işe yaradığını görerek,yalanı alışkanlığa dönüştürür ve hayatının farklı safhalarında da kullanır.
          6 yaşından küçük çocukların kendi hayal dünyalarındaki olmamış olayları anlatmaları yalan değildir,endişe edilmemelidir.
         Yalan öğrenilen bir davranıştır,yalanı alışkanlığa dönüştüren bir çocuk bunu mutlaka birilerinden öğrenmiştir.
  • Çocuklarda Korku ve Hayata Hazırlanma:Korku ,insani bir reflekstir.Çocuk bir şeyden korktugunu söylüyorsa,''ne var bunda korkacak''demek yerine,çocugun korkularına sahip çıkmak gerekir.
          Bütün korkulardan arınmış biri,toplum içn potansiyel bir tehlikedir.

  • Cinsel Eğitim mi,Mahremiyet Eğitimi mi?:Bir grup içinde cinsel eğitim verilmesi çocugun utanma duygusunu zedeler.Kişinin özel dünyası genele açılmış olur.Yani çocuklara okullarda ya da toplu mekanlarda cinsel eğiti verilmesi doğru değildir.
         Halbuki mahremiyet eğitimi kişiye en yakınları tarafından,özel şekilde,tek başına verilir.Mahremiyet eğitiminde anne babaların da eğitilmesi gerekir.
  • Mahremiyet Eğitimi:Çocukların kendilerine yönelecek tehlikelerden kurtulabilmeleri için verilmesi gereken eğitime Temel Davranış Refleksi denir.(Bu refleksin hangi yaşlarda ve nasıl verilmesi gerektiği de anlatılıyor.)(Adem Güneş'in Mahremiyet Eğitimi isimli kitabında daha kapsamlı bir şekilde bu konu ele alınıyor.)
  • Kardeş ,Kardeşin Kumasıdır:Çoğu kardeş arasında kıskançlık çok yaygındır.Aslında kıskançlık insanın mayasında vardır,zamanla tahrip edilen duygular vasıtasıyla gün yüzüne çıkar.
          Çocuklara eşit davranmaya çalışmak kıskançlığı arttırır,her çocuk biribirinden farklı oldugu için eşit davranmak aslında adaletsizliktir.
  • Çocuğum Hareketli mi,Hiperaktif mi?:Apartman dairelerinde enerjisini atamayan çocuklar koltuk tepelerinde dolaşıp,yerlerde taklalar atınca hemen acaba hiperaktif mi sorulsu geliyor akıllara.Bu çocuklar enerjisini üzerinden atamayan hareketli çocuklardır.Hiperaktif çocuklar ise gerçekten psikolojik rahatsızlığı olan,özel eğitime ihtiyaç duyan çocuklardır.
  • Anne Allah Nerede?:Çocukların bu sorusuna bocalayarak yanıt vermeye çalışan evebeynler aslında çocugun daha fazla sorular üretmesine sebep olur.
           Yazar ''Allah nerede?''sorusuna verilecek cevapları üçe ayırmış.
 Yedi yaş öncesi için:Bu çocuklarda merak hissi uyandıracak,Allah arayışını kesmeyecek cevaplar verilmelidir.
On dört yaşa kadar :Bu çocuklar için akıl ve mantık ön planda olmalı.Sorular yönelterek ,çocugun cevaba kendisinin ulaşması sağlanabilir.

Yirmi bir yaşa kadar:Bu yaş gruna ise daha tasavvufi bilgilerle açıklama yapılmalıdır.

            Çocuklar Allah ile korkutulmamalıdır,hatta 12 yaşından küçük çocuklara Allah'ın gazabı,cehennem azabı gibi konulardan bahsedilmemelidir.
  • Zorlu Süreç:Tuvalet Eğitimi:Tuvalet eğitimi oldukça zorlu bir süreçtir.Çocuğun haz aldıgı bu eylemden vaz geçirmek için ne kadar uyarıda bulunsak da  bizi tam olarak anlayamazlar.Çocuk altına tuvalet yapmanın zararını kendi yaşamalıdır.Altını ıslattığında eğer bezi ıslaklığı hissettirecek türden değilse çocuk rahatsız olamayacaktır.Yani daha kalitesiz,çocugun anında rahatsızlık hissedebileceği bezler kullanılmalıdır.
          Tuvalet eğitimi ortalama 2-3 yaşlarında verilir.Çocuk bu süreçte ne kadar rahat olursa ,o kadar kolay alışır ama ne kadar çok utandırılır ve baskı altında tutulursa o kadar da sıkıntılı olur.






14 yorum:

  1. faydalı bir post olmuş tatlım, takibindeyim, bana da beklerimm

    YanıtlaSil
    Yanıtlar
    1. ben de hemen gelirim:)teşekkürler.

      Sil
  2. Teşekkürler böyle faydalı bir yayını paylaştığın için. Sevgilerimle...

    YanıtlaSil
  3. Geçen avmde girdiğim kitapçıda bu kitabı incelemiştim... Şuanda çoçugum yok ama her anne adayınında okuması gereken bir kitap, En kısa zamanda almayı düşünüyorum :)

    YanıtlaSil
    Yanıtlar
    1. Bence de öyle,hatta çocuk olmadan önce okunması daha faydalı olacaktır:)

      Sil
  4. her anne baba bu kitabı okumalı diye düşünüyorum. kitabı çok güzel incelemişsiniz, teşekkürler.

    YanıtlaSil
    Yanıtlar
    1. Ben teşekkür ederim.Haklısınız eşime de okutmam lazım hemen:)

      Sil
  5. Okumayı bekleyen kitaplarimin arasında yer alan bir kitap çok detaylı ve gusel bir yayın olmuş istifade edip dediğiniz gibi daha pratik hareket etmemiz dileğiyle ..sevgiler.

    YanıtlaSil
    Yanıtlar
    1. Teşekkür ederim,faydalı bulmanıza sevindim.Evet kitap çok akıcı ilerliyor zaten,hiç sıkılmadan bitireceğinize eminim:)

      Sil
    2. Okumaya başladım bile sayenizde teşekkür ederim..kesinlikle net bilimsel detaylarla yormadan özü okuyucuya veren bir dil ile yazılmış ..nerdeyse her sayfasında çizdiği cümleler var..okuyup ben de paylaşırım düşüncelerimi inşallah (bu serinin ilk kitabını okumaktayim)tekrar sevgilerini bırakıyorum ve bolca teşekkürler :)

      Sil
    3. aa çok sevindim vesile olduguma:)))sevgiler...:)

      Sil
  6. Paylaştığıniz için teşekürler bunları okumaktan keyif aliyoruz

    YanıtlaSil
    Yanıtlar
    1. Çok tesekkürler,faydalı bulmanıza cok sevindim:)

      Sil

Çok kıymetli yorumlarınızı alalım:)))